Δημοτικά

Ο ίδιος ο δήμος, και οι συν αυτώ πολιτικοί παπαγάλοι, διαφημίζει «ιστορικό» πλεόνασμα, την ώρα που φορτώνει στους δημότες αυξήσεις σε τροφεία, δημοτικά τέλη και δημοτικό φόρο· το ερώτημα δεν είναι αν βγαίνουν τα νούμερα, αλλά αν πρόκειται για πραγματική εξυγίανση ή για λογιστικό make-up που κρύβει ανατιμήσεις στην πλάτη των κατοίκων.

Το αφήγημα του «οικονομικού θαύματος»

Στην επίσημη καμπάνια του Δήμου Νέας Σμύρνης παρουσιάζεται η πορεία από τα ελλείμματα 2021–2023 σε πλεόνασμα 2,9 εκατ. € το 2024, με συνολικό «αποτέλεσμα» 3,21 εκατ. € μέχρι το τέλος του 2025.
Τα προηγούμενα αποτελέσματα χρήσης ήταν -885.000 € (2021), -1.277.000 € (2022) και -2.259.000 € (2023), άρα πράγματι υπάρχει θεαματική μεταστροφή στην τελευταία χρήση.​
Παράλληλα, ο ίδιος ο δήμαρχος μιλά για «πανελλαδικό ρεκόρ» και «μεγάλο οικονομικό άλμα», οικοδομώντας την εικόνα μιας διοίκησης που σε λίγους μήνες γύρισε τον δήμο από την «καταστροφή» στην «ανάπτυξη».
Όμως ήδη από την αναλυτική αποτίμηση του ισολογισμού 2024 είχαμε δει ότι το πλεόνασμα συνοδεύεται από πολύ υψηλά ταμειακά διαθέσιμα (~10,9 εκατ. €) και συστηματική συσσώρευση ρευστότητας, χωρίς αντίστοιχη βελτίωση στην καθημερινότητα των κατοίκων.

Αν ο δήμος έχει πλεόνασμα, γιατί αυξάνει τα πάντα;

Την ίδια ώρα που ο δήμος μιλά για ρεκόρ πλεονάσματος, η καθημερινότητα των δημοτών γράφει άλλα ρεκόρ:

• Στα δημοτικά τέλη καθαριότητας–φωτισμού για το 2026 εγκρίθηκε αύξηση που φτάνει μέχρι και 25% σε ορισμένες κατηγορίες κατοικιών και καταστημάτων, με δεκάδες ευρώ παραπάνω τον χρόνο για κάθε λογαριασμό.

• Στους βρεφονηπιακούς σταθμούς, τα τροφεία για το 2024–2025 εκτοξεύθηκαν έως και τα 300 € τον μήνα, με αυξήσεις που ξεπέρασαν και το 100% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, προκαλώντας οξύτατες αντιδράσεις γονέων.

• Ο νέος δημοτικός φόρος και οι αναπροσαρμογές στα δημοτικά τέλη έχουν τεκμηριωθεί σε αποφάσεις της Οικονομικής/Δημαρχιακής Επιτροπής, όπου οι ίδιοι οι σύμβουλοι προειδοποιούσαν για σημαντικό έλλειμμα στον τομέα καθαριότητας – προειδοποίηση που η διοίκηση Κουτελάκη αγνόησε, για να καταλήξει σήμερα να «θεραπεύει» το κενό με αυξήσεις αντί με μεταρρυθμίσεις.

Έτσι προκύπτει το προφανές πολιτικό παράδοξο: ένας δήμος με πλεόνασμα 2,9 εκατ. € και ταμειακά διαθέσιμα πολλαπλάσια των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεών του, υιοθετεί επιθετικές αυξήσεις σε ανταποδοτικά τέλη, αντί να αξιοποιήσει μέρος της ρευστότητάς του για να συγκρατήσει το κόστος για τα νοικοκυριά.

Η «μαύρη τρύπα» της Εστίας: Γράψιμο χρέους με κρατικό χρήμα

Μια από τις βασικές «νίκες» πίσω από το πλεόνασμα είναι η εξόφληση του ιστορικού χρέους 3,775 εκατ. € προς την Εστία Νέας Σμύρνης, για ενοίκια σχολείων σε κτίριά της – μια δικαστική διαμάχη 12 ετών που κληρονομήθηκε από προηγούμενες διοικήσεις.
Το χρέος αυτό δεν αποπληρώθηκε από τα έσοδα του δήμου, αλλά μέσω ειδικής κρατικής επιχορήγησης 3,7 εκατ. € από το Υπουργείο Εσωτερικών (απόφαση Λιβάνιου, Σεπτέμβριος 2024), που εξεδόθη μετά από πιέσεις της παρούσας διοίκησης.
Αυτό το «write-off» βελτίωσε δραστικά την εικόνα του ισολογισμού 2024, αφαιρώντας μια βαρύτατη υποχρέωση χωρίς να βγει ούτε ένα ευρώ από το ταμείο του δήμου, και συνέβαλε σημαντικά στο πλεόνασμα – αποδεικνύοντας ότι το «ρεκόρ» βασίζεται σε εξωτερική στήριξη και όχι μόνο σε εσωτερική εξυγίανση.

«Λογιστικό» πλεόνασμα ή ουσιαστική εξυγίανση;

Στις προηγούμενες αναλύσεις του ισολογισμού είχαμε επισημάνει ότι ο δήμος δεν είναι επιχείρηση: η αύξηση της καθαρής θέσης και των παγίων δεν σημαίνει μέρισμα για τους δημότες, αλλά μεγαλύτερη περιουσία και υποδομές στα χαρτιά.
Το πλεόνασμα προκύπτει από τη διαφορά εσόδων–εξόδων, όμως μεγάλο μέρος αυτών των εσόδων είναι φόροι και τέλη που πληρώνουν οι κάτοικοι (καθαριότητα, δημοτικός φόρος, δικαιώματα), ενώ μέρος της «βελτίωσης» οφείλεται και σε ενισχύσεις–επιχορηγήσεις, όπως η ειδική επιχορήγηση 3,7 εκατ. € από το ΥΠΕΣ για την εξόφληση του ιστορικού χρέους προς την Εστία.
Όταν λοιπόν ένα σημαντικό χρέος διαγράφεται χάρη σε κρατική επιχορήγηση και όχι από ίδιους πόρους, τότε η εικόνα του ισολογισμού βελτιώνεται θεαματικά χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλογη αιματηρή προσπάθεια εξοικονόμησης ή ανάπτυξης νέων υπηρεσιών.
Σε αυτό προσθέτουμε ότι η ραγδαία αύξηση των εσόδων από δημοτικά τέλη και φόρους (+9,9% στα λειτουργικά έσοδα από φόρους/τέλη το 2024) συνδέεται άμεσα με τις ανατιμήσεις που αποφασίστηκαν ή προαναγγέλθηκαν, άρα ένα μέρος του «πλεονάσματος» είναι ουσιαστικά προπληρωμένο από τις τσέπες των πολιτών.

Ο ρόλος της αναδιάρθρωσης δανείων και των ρυθμίσεων

Οι ισολογισμοί των τελευταίων ετών δείχνουν σταθερά υψηλό επίπεδο δανειακών υποχρεώσεων, με μικρές μόνο μειώσεις στο υπόλοιπο των δανείων, χωρίς όμως δραματικές αποπληρωμές.
Παράλληλα, ο δήμος προχώρησε σε ρυθμίσεις οφειλών δημοτών σε έως 60 δόσεις, αυξάνοντας τις εισπράξεις από παλαιά χρέη – κάτι που βελτιώνει το ταμείο αλλά δεν αποτελεί δομική αλλαγή στο κόστος λειτουργίας.
Όταν μεγάλο μέρος της «βελτίωσης» προέρχεται από:

• κρατικές επιχορηγήσεις για παλιά χρέη,

• ρυθμίσεις οφειλών και έκτακτες εισπράξεις,

• αυξήσεις τελών, φόρων και τροφείων,
  τότε μιλάμε περισσότερο για αναδιάρθρωση λογιστικών μεγεθών παρά για ουσιαστική μεταρρύθμιση στο πώς ο δήμος ξοδεύει κάθε ευρώ.
  Με άλλα λόγια, είναι απολύτως πιθανό τα κέρδη να είναι «πλασματικά» με την πολιτική έννοια: δεν προκύπτουν από καλύτερη διαχείριση και παραγωγικότητα, αλλά από μεταφορά βάρους στους δημότες και από ευνοϊκές εξωτερικές ενέσεις ρευστότητας.

Πού βρίσκεται ο πολίτης σε όλα αυτά;

Στην ανάλυση του πολιτιστικού ΝΠΔΔ είχαμε ήδη δείξει πώς ένας φορέας μπορεί να κλείνει με λογιστικά πλεονάσματα ενώ ταυτόχρονα εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από επιχορηγήσεις, με χαμηλή αυτοχρηματοδότηση και ασαφή αναλογία κόστους–ωφέλειας για τον πολίτη.
Το ίδιο μοτίβο φαίνεται να επαναλαμβάνεται τώρα σε κεντρικό επίπεδο: ο Δήμος Νέας Σμύρνης συσσωρεύει πλεονάσματα και ταμειακό μαξιλάρι, αλλά ο κάτοικος βλέπει:

• ακριβότερα τροφεία στους παιδικούς σταθμούς, ακόμη κι αν πρόσφατα ανακοινώθηκε μείωση 15% για το 2025–2026, που απλώς διορθώνει ένα μέρος της περσινής υπερβολής.

• αυξημένα δημοτικά τέλη καθαριότητας–φωτισμού για το 2026, που σημαίνουν επιπλέον βάρος σε κάθε λογαριασμό ρεύματος, από το μικρό διαμέρισμα μέχρι το συνοικιακό καφενείο.

• αναπροσαρμογές δημοτικού φόρου και λοιπών ανταποδοτικών χρεώσεων που επιβαρύνουν ανά τετραγωνικό, συχνά με σύνθετους συντελεστές που κρύβουν την πραγματική αύξηση.

Σε έναν δήμο που –όπως έχουμε υπογραμμίσει– δεν υφίσταται για να βγάζει «κέρδη» αλλά για να παρέχει υπηρεσίες, η πολιτική συζήτηση πρέπει να γυρίσει από το PR των πλεονασμάτων στις απλές ερωτήσεις των δημοτών:

• Γιατί, με πλεόνασμα 2,9 εκατ. € και ταμείο σχεδόν 11 εκατ. €, δεν μπορούσε να αποφευχθεί η αύξηση 25% στα τέλη;

• Γιατί χρειάστηκε να φτάσουν τα τροφεία έως 300 € τον μήνα για να «θυμηθεί» η διοίκηση ότι μπορεί να τα μειώσει 15%;

• Πώς ακριβώς κατευθύνονται τα κέρδη και η ρευστότητα σε συγκεκριμένα έργα, κοινωνικές παροχές ή μειώσεις επιβαρύνσεων – με ποιο χρονοδιάγραμμα, ποια κριτήρια και ποιον δημόσιο απολογισμό;

Μέχρι να δοθούν καθαρές απαντήσεις, το εντυπωσιακό infographic «από το έλλειμμα στο πλεόνασμα» θα μοιάζει περισσότερο με επικοινωνιακό φύλλο συκής: ένας δήμος οικονομικά εύρωστος στα χαρτιά, που όμως ζητά από τους κατοίκους του να πληρώνουν όλο και περισσότερα για υπηρεσίες που –πολύ συχνά– δεν βελτιώνονται αντίστοιχα.

Share this Post: