Κοινωνία

Η πτώση του δέντρου στη Νέα Σμύρνη δεν είναι «απρόβλεπτο φυσικό φαινόμενο». Είναι πολιτική επιλογή. Όταν ένα δέντρο πέφτει χωρίς αέρα, σε μια συνηθισμένη μέρα, αυτό που καταρρέει δεν είναι μόνο ο κορμός – είναι η αξιοπιστία της δημοτικής διοίκησης.

Από τα like στην οργή των πολιτών

Τα σχόλια κάτω από την ανάρτηση του Δημήτρης Πετρόπουλος δεν είναι μεμονωμένες γκρίνιες· είναι μια συμπυκνωμένη κοινωνική διάγνωση.
«Για φιέστες και πανηγύρια είμαστε πρώτοι» γράφει ο Γιάννης Βελέντζας, περιγράφοντας ακριβώς το σύνδρομο πολλών δημοτικών αρχών: επικοινωνία στο φουλ, ουσία στο ρελαντί.
Οι κάτοικοι μιλούν για δέντρα ακλάδευτα, για υπηρεσίες που δεν κυκλοφορούν στις γειτονιές, για μια πόλη που μοιάζει αφημένη στον «αυτόματο πιλότο» από τη στιγμή που οι καρέκλες ζεστάθηκαν μετά τις εκλογές.

Όταν το πρόβλημα ακουμπά ανθρώπινες ζωές

Η μαρτυρία της μητέρας που είδε πεύκο να πέφτει μπροστά της ενώ κρατούσε το δίχρονο παιδί της, δεν είναι απλώς μια δραματική ιστορία για τα social.
Είναι καμπανάκι κινδύνου: έκανε κλήσεις στον Δήμο, έκανε αναφορά μέσω της εφαρμογής, και το αποτέλεσμα ήταν «ήρθαν απλώς να κλαδέψουν».
Την ίδια στιγμή, άλλο πεύκο στη Μεγάλου Αλεξάνδρου & Παλαιολόγου, με ρίζες στον αέρα λόγω έργων, παραμένει όπως είναι σε ένα σημείο από όπου περνά «όλη η Νέα Σμύρνη».
Όταν τα παράπονα είναι τόσο συγκεκριμένα –διευθύνσεις, περιστατικά, έργα ΕΥΔΑΠ– δεν μιλάμε για θεωρία, μιλάμε για μια πόλη που παίζει κορώνα–γράμματα με την τύχη της.

«ΔΕΝΤΡΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΕΦΤΟΥΝ»: μια φράση – πολιτικό μνημείο

Η αποδιδόμενη φράση στον δήμαρχο «δεντρα είναι και πέφτουν» σε περιστατικό στη Βυζαντίου, αν ειπώθηκε έτσι όπως μεταφέρεται, συμπυκνώνει όλο το πρόβλημα της νοοτροπίας.
Δεν είναι απλώς άστοχη· είναι κυνική, σχεδόν μοιρολατρική, σαν να λέει «τι να κάνουμε, έτσι είναι τα πράγματα».
Μόνο που η διοίκηση ενός δήμου δεν είναι καφενείο για φιλοσοφικές κουβέντες περί μοίρας, είναι μηχανισμός πρόληψης, ελέγχου και ευθύνης.

Ο νόμος δίνει εργαλεία – ο Δήμος τα αφήνει στο συρτάρι

Ο Δημήτρης Πετρόπουλος θυμίζει κάτι πολύ συγκεκριμένο: ο νόμος δίνει τη δυνατότητα για άμεση παρέμβαση σε επικίνδυνα δέντρα, μόνο με εντολή Δημάρχου, χωρίς επιτροπές, χωρίς Δημοτικά Συμβούλια.
Αν λοιπόν δέντρα γέρνουν επικίνδυνα, αν υπάρχουν επανειλημμένες αναφορές δημοτών, αν έχουν προηγηθεί έργα που αποδυναμώνουν τις ρίζες, η αδράνεια δεν είναι απλώς διοικητική ολιγωρία – είναι πολιτική επιλογή να μην χρησιμοποιήσεις τα εργαλεία που έχεις.

Ανάμεσα στην οικολογία και τον λαϊκισμό

Υπάρχει και μια άλλη παγίδα: ο φόβος να μην κατηγορηθεί ο Δήμος ότι «κόβει τα δέντρα» και «δεν αγαπάει το πράσινο».
Όπως σωστά σχολιάζει ο Πετρόπουλος, όταν «πάει μόνο του» το δέντρο, μπορεί να «διαλέξει κεφάλι» – και τότε οι ίδιοι που σήμερα ουρλιάζουν εναντίον κάθε κοπής, αύριο θα ζητούν κεφάλια.
Η σοβαρή πολιτική για το αστικό πράσινο δεν είναι ούτε «κόβω τα πάντα» ούτε «δεν αγγίζω τίποτα για να είμαι αρεστός». Είναι: επιστημονικός έλεγχος, στοχευμένο κλάδεμα, προληπτική αφαίρεση πραγματικά επικίνδυνων δέντρων και παράλληλα φύτευση νέων.

Μια πόλη που ζει στο «στο παρά πέντε»

Το ρεπορτάζ για το περιστατικό με τίτλο «Στο παρά πέντε αποφεύχθηκε ατύχημα από πτώση δέντρου στη Νέα Σμύρνη» περιγράφει ακριβώς αυτό: ζούμε μόνιμα σε ένα «παρά πέντε».
Παρά πέντε να χτυπήσει παιδί. Παρά πέντε να πλακώσει αυτοκίνητο. Παρά πέντε να μιλάμε για τραγωδία αντί για «ευτυχώς δεν είχαμε θύματα».
Και όσες φορές κι αν σταθούμε τυχεροί, κάθε πτώση χωρίς κακοκαιρία είναι μια ήττα του Δήμου – όχι της φύσης.

Τι θα έπρεπε να κάνει μια σοβαρή διοίκηση

Αν μια δημοτική αρχή ήθελε πραγματικά να πάρει το θέμα στα σοβαρά, θα έκανε άμεσα:

• Χαρτογράφηση όλων των ψηλών/γηραιών/επικίνδυνων δέντρων σε κομβικά σημεία (σχολεία, λεωφόρους, πεζοδρόμια στενού πλάτους).

• Συνεργασία με δασολόγους και γεωπόνους, όχι μόνο με εργολάβους κλαδέματος.

• Διαφάνεια: δημοσίευση λίστας με τα δέντρα που κρίνονται επικίνδυνα, το τι θα γίνει (αντιστήριξη, κλάδεμα, κοπή, νέα φύτευση) και πότε.

• Άμεση ανταπόκριση σε καταγγελίες πολιτών, με πραγματικό έλεγχο επί τόπου, όχι “τυπικό κλάδεμα για τα μάτια”.

Αντί γι’ αυτά, οι κάτοικοι περιγράφουν ένα Δήμο που αντιδρά μόνο αφού πέσει το δέντρο – και τότε, πάλι, με μισά μέτρα.

Το δέντρο ως σύμπτωμα, όχι ως ατύχημα

Στο τέλος της ημέρας, η πτώση ενός δέντρου χωρίς αέρα είναι ο καθρέφτης μιας πόλης όπου η πρόληψη έρχεται πάντα τελευταία.
Δεν είναι θέμα “γκαντεμιάς”, είναι θέμα προτεραιοτήτων: αν προηγούνται οι φιέστες, οι φωτογραφίες, οι δημόσιες σχέσεις, και έπονται οι έλεγχοι, τα συνεργεία και οι δύσκολες αποφάσεις, τότε τα δέντρα θα συνεχίσουν να πέφτουν – και μαζί τους θα πέφτει και η εμπιστοσύνη των πολιτών.

Αν θέλουμε μια Νέα Σμύρνη που να σέβεται πραγματικά το πράσινο, τότε πρέπει να ζητήσουμε κάτι πολύ συγκεκριμένο από τη δημοτική αρχή: λιγότερα πανηγύρια, περισσότερους ελέγχους· λιγότερη μοιρολατρία, περισσότερη ευθύνη. Και σίγουρα, ποτέ ξανά τη φράση «δέντρα είναι και πέφτουν» ως άλλοθι για την αδράνεια.